දේශීය භාෂා

දේශීය භාෂා ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කරන ලද්දේ ජාතික, ජාත්‍යන්තර හා අන්තර්ක්‍රියාකාරී ප්‍රමිති මත පදනම්ව සිංහල හා දෙමළ භාෂාවලින්  තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ කටයුතු කිරීම සහතික කිරීමටයි. තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ කටයුතුවල  දේශීය භාෂා යොදා ගැනීම  පහසු කිරීමද මෙම වැඩසටහන සහතික කරයි.

සංක්ෂිප්ත පරිදර්ශනය

ශ්‍රී ලංකාවේ  තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය (ICTA)  තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ කටයුතු  සිංහලෙන් හා දෙමළෙන් කිරීම ප්‍රවර්ධනය කළ අතර සිංහල හා දෙමළ සම්මත ෆොන්ට හා යතුරුපුවරු සම්බන්ධ ගැටලුවලට අවධානය යොමු කර තිබේ.

මෙම ව්‍යායාමයෙහි අරමුණ වන්නේ  සිංහල හා දෙමළ භාෂාවලින්  තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය  භාවිතා කිරීමට කැමති ජනතාවද ඇතුළු  ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහණයේ බහුතරයට  මෙම තාක්ෂණයේ ප්‍රතිලාභ ලබා දීම සහතික කිරීමයි.

මීට පෙර මෘදුකාංග යෙදුම් භාවිතයට ගත්තේ  ඔවුන්ගේම ෆොන්ටය.කර්මාන්තය සඳහා  සම්මත ෆොන්ට තිබුණේ නැත.මේ නිසා එක් යෙදුමක් භාවිතයෙන්  නිපදවූ ලේඛනයක්  භාවිතයට ගත හැකි වූයේ  ඒ යෙදුම තුළින්ම පමණි. උදාහරණයක් වශයෙන් සිංහල වෙබ් අඩවියකට ප්‍රවේශ වීමේ දී විවිධලෙගසි ෆොන්ට බාගත කිරීම අවශ්‍ය වූ අතර  එසේ නැතහොත් වෙබ් අඩවිය දර්ශනය වූයේ කියවිය නොහැකි  අරුත්සුන් දෙයක් ලෙසයි. එක් ෆොන්ටයකින් සැකසූ ලේඛනයක් වෙනත් කෙනෙක්  භාවිතයට ගන්නා විට මෙය  විශාල ප්‍රශ්නයක් විය. මේ නිසා එම තැනැත්තාගේ පරිගණකයේ එම ෆොන්ටය නැත්නම් ලේඛනය සමග ෆොන්ටයද යැවිය යුතු විය.මේ නිසා දේශීය භාෂාවලින් ඉ-තැපැල් පණිවුඩ යැවීම  ප්‍රායෝගික නොවූ අතර  වෙබ් අඩවිවල ඒවා භාවිතයද මන්දගාමී කළේය.පද සැකසීම වැනි විශේෂිත යෙදුම්, අනිකුත් යෙදුම් සමග ඒකාබද්ධ නොවූ අතරතේරීම වැනි ක්‍රියා යෙදුම් අතර සම්මත ආකාරයකට සිදු නොවුණි. අන්තර්ජාලය සඳහා  සිංහල අන්තර්ගතය  සකස් කළ හැකි ක්‍රමයක් නොවීය. සෙවීම හෝ තේරීම කළ හැකි වූයේද නැත.

මේ නිසා  පුද්ගලික, සම්මත නොවන විසඳුම් බිහි වූ  අතර  ෆොන්ට සඳහා  හිමිකාර කේත විශාල සංඛ්‍යාවක් දකින්නට ලැබුණි.නමුත් දැන්  පරිගණකයේ සිංහලෙන් හා දෙමළෙන් ටයිප් කළ හැකි අතර  සිංහලෙන් හා දෙමළෙන් තොරතුරු හුවමාරු කර ගැනීමටත්, වෙබ් අඩවි උඩ මතු බැලීමටත් හැකි වේ. මේ මගින් ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ජනයාට  තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය භාවිතා කිරීමට අවස්ථාව ලැබී තිබේ.

සම්මත නොවන  විසඳුම් ගණනාවක් භාවිතයට ගැනීම නිසා  ඇතිවී තිබුණු අවුල් සහගත තත්වයෙන්  ගැලවීමට එකම මග වූයේ ප්‍රමිතිකරණයයි. භාෂා අනුලක්ෂණ කට්ටල සඳහා  ලබා ගත හැකි එකම ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතිය වුයේ යුනිකෝඩ් ප්‍රමිතියයි. (විශ්ව සංකේතනය) යුනිකෝඩ් ප්‍රමිතියට ලෝකයේ සියලුම භාෂා ඇතුළත් වේ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස  දැන් ප්‍රධාන මෙහෙයුම් පද්ධති  සිංහලෙන් හා දෙමළෙන් භාවිතා කළ හැකි වේ.

ප්‍රමිති

තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය (ICTA) ප්රතධාන පාර්ශවකරුවන් සමග සහයෝගීව ප්රතමිති කරණයපිළිබඳව කටයුතු කළේය. සිංහල ප්රවමිතියේ නවතම අනුවාදයේ මෑතදී සොයා ගන්නා ලද සිංහලසංඛ්යාස සඳහා ද කේත අඩංගු වේ.

සිංහල හා දෙමළ ශ්රීම ලංකා ප්‍රමිති(SLS):

      • තොරතුරු හුවමාරුව සඳහා සිංහල අක්ෂර කේතය පිලිබඳ ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිතිය,

ශ්‍රීලංප්‍ර 1134:2004 හා ශ්‍රීලංප්‍ර 1134:2011

      • තොරතුරු හුවමාරුව සඳහා දෙමළ අක්ෂර කේතය පිලිබඳ ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිතිය,

SLS 1326:2008 (දෙමළ)

තේරීම

සිංහල හා දෙමළ භාෂා සඳහා වූ තේරීම් පිළිවෙළ ප්ර ධාන ගැටලුවක් වූ අතර දැන් එය විසඳා තිබේ. සිංහලෙන් හා දෙමළෙන් දත්ත සමුදාය හා අනිකුත් තොරතුරු ලැයිස්තු සකස් කිරීමට තේරීම් අනුපිළිවෙළක් තිබීම අත්යෙවශ්යම විය. සිංහලෙන් හා දෙමළෙන් තොරතුරු ලැයිස්තු පවත්වා ගන්නා රජයේ ආයතනවලට මෙය විශේෂයෙන්ම අවශ්යය විය.

යතුරුපුවරු පිරිසැලසුම

සිංහල හා දෙමළ සඳහා යතුරුපුවරු සැලසුම ප්රහමිතකරණය කර තිබේ.මේ දෙකටම පදනම් වී ඇත්තේ ‘ලියන ආකාරයට ටයිප් කිරීමේ‘ ක්රමමයයි. මේවායේ කාර්යබද්ධතාව සමාන වේ.

යතුරුපුවරු ආදානය

ප්රිමිත යතුරුපුවරු පිරිසැලසුම් දෙක පරිගණකවල භාවිතයට ගැනීමට අවශ්යර මෘදුකාංග සකස් කර තිබේ. සිංහල හා දෙමළ සඳහා වූ ප්රුමිත යතුරුපුවරු පිරිසැලසුම් වින්ඩෝස් හා ලිනකස් මෙහෙයුම් පද්ධති තුළ යොදා ගැනීමට මෙම මෘදුකාංග පහසුකම් සලසයි. මැක්ඕඑස් (MacOS) සඳහා යතුරුපුවරු ධාවකයක් හා සිංහල හා දෙමළ ෆොන්ට පිළියෙල වෙමින් පවතී.

ෆොන්ට

සිංහල හා දෙමළ යුනිකෝඩ් ෆොන්ට දියුණු කිරීම, තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය (ICTA) විසින් සංවිධානය කරන ලදී. මෙයට අමතරව ‘භාෂිත‘ නම් සිංහල යුනිකෝඩ් ෆොන්ටයක් ද ‘ශ්රීයතමිල්‘ නම් දෙමළ ෆොන්ටයක්ද නිපදවන ලදී. මෙම ෆොන්ට පිළිබඳ බුද්ධිමය දේපළ අයිතිය තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය (ICTA) සතු වන අතර පරිශීලකයන්ට ඒවා නොමිලේ ලබාගත හැකි වේ. ෆොන්ට නීති ද ෆොන්ට සැලසුම්කරුවන්ට නොමිලේ ලබා ගත හැකි වේ.

ෆොන්ට සංවර්ධකයන් පුහුණු කිරීම

ෆොන්ට නිපදවන්නන්ගේ දැනුම හා කුසලතා වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා ඔවුන් වෙනුවෙන් පුහුණු වැඩසටහන් පවත්වන ලදී. මෙහි අරමුණ වූයේ උසස් තත්වයේ හා සෞන්දර්යාත්මක වශයෙන් නිවැරදි සිංහල හා දෙමළ ෆොන්ට නිපදවීමට අවශ්යන විශේෂඥ දැනුම ලබා දීමයි. පුහුණු පාඨමාලාවට සහභාගිවූ අය විසින් අලංකාර සිංහල ෆොන්ට ගණනාවක්ම නිපදවා තිබේ. යුනිකෝඩ් නොවන පැරණි ෆොන්ට භාවිතය වැළැක්වීම සඳහා විවිධ ආකාරයේ යුනිකෝඩ් ෆොන්ට අවශ්යබ වේ.

ශබ්ද මාලා

සින්ටෙක් ආයතනය, තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය (ICTA) රාජ්යා භාෂා දෙපාර්තමේන්තුව, කොළඹ විශ්ව විද්යාතලයේ පරිගණක අධ්යජයන ආයතනය (UCSC), මොරටුව විශ්ව විද්යාතලය හා පුද්ගලික අංශය විසින් තොරතුරු තාක්ෂණය පිළිබඳ සිංහල හා දෙමළ ශබ්ද මාලා පිළියෙළ කර යාවත්කාලීන කර තිබේ. වින්ඩෝස් විස්ටා හා වින්ඩෝස් 7 සඳහා අතුරු මුහුණතක් සකස් කිරීමේ ව්යායපෘතියේ එක් ප්රලතිදානයක් ලෙස තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය, මයික්රොසසොෆ්ට් ආයතනය සමග එක්ව පද 200ක සිංහල ශබ්ද මාලාවක් පිළියෙළ කර තිබේ.

පරිශීලක අතුරු මුහුණත්: වින්ඩෝස් විස්ටා, වින්ඩෝස් 7, මයික්රොිසොෆට් ඔෆිස් හා ලිනක්ස් සඳහා සිංහල පරිශීලක අතුරුමුහුණත් ලබා ගත හැකි වේ.

යුනිකෝඩ් අඩවියේ පොදු ස්ථානිය දත්ත සුරක්ෂිතාගාරය යාවත්කාලීන කිරීම

විවිධ ස්ථානවල අවශ්ය්තාවන්ටගැළපෙන ආකාරයට මෘදුකාංග සකස් කිරීමේ දී මෘදුකාංග සංවර්ධකයන්ටස්ථානීය තොරතුරු අවශ්යය වේ. ශ්රීය ලංකාව සම්බන්ධයෙන් සිංහල හා දෙමළ භාෂා සඳහා වූ තොරතුරු උපදේශකයන් දෙදෙනෙක් විසින් නිර්වචනය කර යුනිකෝඩ් අඩවියේ පොදු ස්ථානීය දත්ත සුරක්ෂිතාගාරයට (CLDR) උඩුගත කරනු ලැබේ.

සිංහලෙන් හා දෙමළෙන් රටේ ඉහළම මට්ටමේ වසම් නාම

සිංහල හා දෙමළ අක්ෂරවලින් ශ්රී ලංකාවේ ඉහළ මට්ටමේ රටේ කේතය වන .ලංකා (.lanka) හා .இலங்கை(.ilangei) පැවරූ නම් හා අංක සඳහා වූ අන්තර්ජාල සංස්ථාව (ICANN)මගින් ක්රි යාත්මක කෙරෙන අතර ලියා පදිංචිය සඳහා .LK වසම්නාම ලේකම් කාර්යාලයෙන් ලබා ගත හැක.

ප්‍රතිඵල

      • සිංහල හා දෙමළ යුනිකෝඩ් භාවිතය සම්මතය බවට පත්වී තිබේ.
      • යුනිකෝඩ් ත්‍රි-භාෂා රජයේ වෙබ් අඩවි 400කට වඩා තිබේ.
      • සිංහල හා දෙමළ බ්ලොග් බෙහෙවින් තිබේ
      • විස්තීර්ණ සිංහල අන්තර්ගයක් දැන් ලබා ගත හැක.
      • සිංහල විකිපීඩියා. සිංහල දෙමළ විකි පොත්:
      • https;//ta.wikibooks.org

අභියෝග

          • මෙහෙයුම් පද්ධති තුළට ආදාන ක්‍රමනිහිත කිරීම (ටයිප් කිරීම සඳහා බාහිර දේ ඇතුළු කිරීමේ අවශ්‍යතාව වැළැක්වීමට)
          • ජංගම උපකරණ:
          • iOS: සෞන්දර්යාත්මක ව නිවැරදි සිංහල ෆොන්ට ඇතුළු කිරීම.
          • තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනයේ(ICTA) යතුරු පුවරුව – ප්‍රමිතිකරණය.
          • විශේෂිත ක්ෂේත්‍ර සම්බන්ධයෙන් වැඩිපුර සන්නිවේදනය හා දැනුවත් වීම.

සාරාංශයක් ලෙස

          •    දේශීය භාෂා ව්යාණපෘතියේ අරමුණ,  තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණයේ සිංහල හා දෙමළ භාවිතා කළ හැකි බව සහතික කිරීමයි.

 

          •    දේශීය භාෂාවලින්  තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ කටයුතු  සිදු කිරීම පහසුව ද මෙම වැඩසටහනෙන් සහතික කෙරේ.

 

          •    තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය (ICTA)   සිංහල හා දෙමළ සම්මත ෆොන්ට හා  යතුරු පුවරු පිළිබඳ ගැටලුවලට අවධානය යොමු කර තිබේ.

 

          •    මෙහි අරමුණ වන්නේ  තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණයේ ප්රකතිලාභ, ශ්රීෆ ලංකා ජනතාවගෙන් බහුතරයකට ලබා දීමයි.

 

          •    විවිධ සම්මත නොවූ විසඳුම් නිසා ඇතිවී තිබෙන අවුල් සහගත තත්වයෙන් මිදීමේ එකම මග ප්රතමිතිකරණයයි.

 

        •    යතුරුපුවරු, ෆොන්ට, පරීක්ෂා, තේරීම, ශබ්දමාලා, පුහුණුව, අතුරුමුහුණත් වසම් නාම ආදිය සම්බන්ධයෙන්  ප්රොමිති ස්ථාපිත කර තිබේ.

Top